• Dobra książka,  Literatura faktu,  Polska literatura

    Więźniowie kontra strażnicy. Kto tu jest bez winy?

    Jak wygląda polskie więzienie?

    Paweł Kapusta, redaktor i dziennikarz, prezentuje kolejną swoją książkę. GAD – Spowiedź klawisza skupia się na pracy strażników więziennych z perspektywy różnych stanowisk, przeprowadzając nas przez proces reformy więziennictwa. Co ważne, nie ocenia ani skazanych, ani pilnujących, ale wskazuje korelacje między nimi. Historie zawarte w książce przybierają różny charakter, niektóre są spokojne, przeważnie dotyczą osób, które swoją pracę zakończyły dawno temu i nabrały perspektywy do zawodu. Są też takie, które szokują i mrożą krew w żyłach.

    W książce znajdziemy szeroki wachlarz tematów, od mobbingu, po kreatywne statystyki, a nawet łapówki i interesy z osadzonymi. Spora część jest poświęcona warunkom i dodatkom socjalnym, zarówno więźniów jak i funkcjonariuszy, które nie do końca pasują do kuriozalnych przepisów, obowiązujących w aresztach śledczych oraz zakładach karnych. Wszystko to składa się na reportaż o świecie niedostępnym dla większości, o którym wiemy zaskakująco mało. Chociaż po tej lekturze możemy się zastanawiać nad tym, że wiedza nie była skrywana przed nami bez powodu.

    Gdzie zaczyna się mundur, tam kończy się logika

    Kilku strażników więziennych opowiada swoje historie. Mamy tu osoby, które do dziś są na służbie, jak i tych, którzy odeszli lub są już na emeryturze. Szczęśliwie dla czytelnika nie jest on rzucony na głęboką wodę, spokojnie, powoli, zostaje wdrażany w zasady panujące w polskim więziennictwie. Rodzaj zakładu nie ma tu znaczenia, podobnie jak nie skupia się tu uwagi na znanych nazwiskach, osobach szeroko opisywanych i komentowanych w mediach. Słusznie, dzięki temu historie mają jeszcze większe brzmienie, bowiem okazuje się, że większość więźniów jest tak samo przerażająca, a praca z nimi szalenie niebezpieczna.

    Książka silnie zarysowuje patologie rodzące się w samych zakładach, których zarzewia należy często szukać w niewłaściwym zarządzaniu, układach o niejasnym podłożu, a przede wszystkim niewydolnym i kompletnie oderwanym od rzeczywistości systemie resocjalizacji. Mroczną stronę zawodu “gada” autor przedstawia pod postacią siedmiu grzechów głównych, na które składa się m.in. przemyt, alkoholizm, przemoc, poczucie władzy i kontakty seksualne z więźniami. Na poczucie wartości samych więźniów wpływamy też my, wolni obywatele, wykluczając ich społecznie, przez co nie potrafią znaleźć pracy, utrzymać się poza kratami i koniec końców wracają do zakładów, które traktują jako swój jedyny dom.

    Wnioski

    Czy opisane w tej książce przykłady to tylko wyjątki, czy codzienność? Kto tak naprawdę jest zły, a kto dobry? Odpowiedzi, które prezentuje Paweł Kapusta nie są jednoznaczne, ale każda z nich daje dużo do myślenia. Rzetelny reportaż napisany jest lekko i ciekawie, a zawarte w nim treści pozostają z czytelnikiem na długo.

    Book obraz autorstwa wavebreakmedia_micro - www.freepik.com